Eklenme Tarihi: 24/07/2026

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına, tüm valiliklere ve belediye başkanlıklarına; yapı stoku envanterinin ivedilikle çıkarılarak yapıların deprem performansının değerlendirilmesi, can ve mal güvenliği için yapılarda gerekli güvenlik iyileştirmelerinin yapılması/yaptırılmasının sağlanması talebiyle yazı gönderildi.

Başta Anayasa olmak üzere mevcut mevzuat gereği; deprem riskine karşı tedbir almak, riskli yapıları ve afet riski olan bölgeleri belirlemek, riskli yapıların risk durumuna göre güçlendirilmesini ya da yıkımını sağlayarak güvenli ve sağlıklı yaşam çevreleri oluşturmak devletin asli ve devredilemez görevidir. Nitekim Anayasa Mahkemesinin 3 Aralık 2024 tarihli kararıyla da bu husus açıkça vurgulanmış, devletin yurttaşların yaşam hakkını koruma ve denetim sorumluluğu en üst perdeden hatırlatılmıştır.

Bu görevlerin yerine getirilmesi için öncelikle ülkemizdeki mevcut yapı stokunun risk durumuna ilişkin yapı stoku envanterinin çıkarılması gerektiği ortaya konulmuş olmasına rağmen, günümüze kadar ayrıntılı bir yapı stoku envanteri çıkarılarak bilgilerinin kamuoyu ile paylaşılmadığı ifade edildi. Yazıda, 2026 Türkiye'sinde eski yönetmeliklere göre inşa edilen, mühendislik hizmeti almayan, denetimsiz değişikliklere uğrayan, kaçak eklentiler yapılan veya imar aflarıyla kâğıt üzerinde yasal hale getirilen milyonlarca yapının gerçek durumunun hala bilinmediği; hangi yapıların ne ölçüde risk taşıdığına ilişkin ülke çapında güvenilir ve bütüncül bir veri tabanının bulunmadığına dikkat çekildi.

Yapıların kullanım aşamasında idarece herhangi bir denetimden geçmediği, yapının taşıyıcı sistemini etkileyecek müdahalelerin ancak görünür düzeyde ve herhangi bir şikâyete konu olmuşsa idari işleme tabi tutulduğu belirtilen yazıda; yapılarda kullanım ömrü boyunca değişen ihtiyaç ve beklentiler nedeniyle gerçekleştirilen tadilatların etkileri de dikkate alındığında, binaların düzenli aralıklarla kontrol edilmesi gerektiği, kontrol sorumluluğunun da ilgili idarelerde olduğu kaydedildi.

Yazıda, İnşaat Mühendisleri Odası olarak kamusal sorumluluğumuz gereği; yurttaşlarımızın yaşam hakkının korunması ve olası afetlerin ülkemiz için yeniden bir felakete dönüşmemesi amacıyla, devletin asli görevlerinden olan yapı stoku envanterinin oluşturularak yapıların deprem performansının değerlendirilmesi, güvenliklerinin iyileştirilmesi ve kullanım ömürleri boyunca düzenli olarak kontrolden geçirilmelerini sağlayacak sistemlerin ivedilikle kurulması talep edildi.

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderilen yazıya erişmek için tıklayınız.