12 KASIM DÜZCE DEPREMİNİN 27. YILINDA, DEPREME DİRENÇLİ KENTLER, GÜVENLİ YAPILAR VE GÜÇLÜ BİR MÜHENDİSLİK İÇİN İSTEKLERİMİZDE KARARLIYIZ! --12 KASIM 2026
Eklenme Tarihi: 12/11/2026
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi tarafından, 12 Kasım Düzce Depremi’nin 27. yıl dönümünde, “Depreme Dirençli Kentler, Güvenli Yapılar ve Güçlü Bir Mühendislik İçin İsteklerimizde Kararlıyız!” başlıklı bir basın toplantısı düzenlendi.
İMO İstanbul Şubesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen toplantıda, Şube Yönetim Kurulu Başkanımız Mustafa KELEŞ tarafından basın açıklaması okundu.
Toplantıya; Şube Yönetim Kurulu II. Başkanımız Ömer GÜL, Şube Yönetim Kurulu Sekreter Üyemiz Osman Ali KORKMAZ ve Şube Yönetim Kurulu Üyemiz Serkan KAYA katılım sağladı.
12 KASIM DÜZCE DEPREMİNİN 27. YILINDA, DEPREME DİRENÇLİ KENTLER, GÜVENLİ YAPILAR VE GÜÇLÜ BİR MÜHENDİSLİK İÇİN
İSTEKLERİMİZDE KARARLIYIZ!
Yakın tarihimizin en yıkıcı depremlerinden biri olan 12 Kasım 1999 Düzce Depremi’nin üzerinden 27 yıl geçti. 17 Ağustos Marmara Depremi’nden yalnızca üç ay sonra meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki Düzce Depremi’nde 845 vatandaşımız hayatını kaybetti, 5 binden fazla vatandaşımız yaralandı. Binlerce konut ve işyeri yıkıldı veya ağır hasar gördü. 1999 yılında yaşanan Marmara ve Düzce depremleri, Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğu gerçeğini ortaya koymuş; yapı güvenliği, deprem hazırlığı ve afet yönetimi konusunda köklü bir dönüşüm ihtiyacını gündeme getirmiştir.
Ne yazık ki 2011 Van, 2020 Elazığ, 2020 İzmir depremleri ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremleri, geçmişte yaşanan acılardan yeterince ders çıkarılmadığını ağır sonuçlarıyla göstermiştir. 6 Şubat depremlerinde on binlerce insanımız hayatını kaybetmiş, yüz binlerce yapı yıkılmış veya ağır hasar almış, milyonlarca insanımızın yaşamı doğrudan etkilenmiştir. Bu tablo, depremin kendisinin değil; güvensiz yapıların, plansız kentleşmenin, yetersiz denetimin ve afetlere hazırlıksızlığın büyük yıkımlara neden olduğunu bir kez daha göstermiştir.
1999 depremlerinin ardından hazırlanan raporlar, eylem planları ve deprem master planları, mevcut yapı stokunun güçlendirilmesi ve yenilenmesi gerektiğini açıkça ortaya koymuştur. Ancak aradan geçen yıllara rağmen yapı stokunun güvenlik açısından değerlendirilmesi, riskli yapıların belirlenmesi ve gerekli müdahalelerin sistematik bir program dahilinde gerçekleştirilmesi konusunda istenilen düzeye ulaşılamamıştır.
Afet yönetimi yalnızca deprem meydana geldikten sonra arama-kurtarma faaliyetleri yürütmek, geçici barınma alanları oluşturmak ve yaraları sarmaktan ibaret değildir. Asıl hedef, deprem meydana gelmeden önce can ve mal kayıplarını en aza indirmektir. Deprem tehlikesini ortadan kaldıramayız. Ancak depremi afete dönüştüren riskleri büyük ölçüde azaltabiliriz.
Bunun için;
• Mevcut yapı stokunun kapsamlı envanteri çıkarılmalı, binaların deprem güvenliği bilimsel yöntemlerle değerlendirilmelidir.
• Güçlendirilmesi veya yenilenmesi gereken yapılar belirlenmeli; kamu yararını, sosyal ve ekonomik koşulları gözeten bir dönüşüm programı uygulanmalıdır.
• Yapı üretiminin bütün aşamalarında mühendislik hizmetlerinin niteliği artırılmalı, etkin ve bağımsız yapı denetimi sağlanmalıdır.
• İmar planları bilimsel ve teknik esaslara göre hazırlanmalı; zemin özellikleri ve yapı-zemin ilişkisi dikkate alınmalıdır.
• Kaçak ve ruhsatsız yapılaşmayı teşvik eden uygulamalardan ve imar affı anlayışından vazgeçilmelidir.
• Deprem toplanma alanları korunmalı; afet sonrası ulaşım, barınma, sağlık, beslenme ve altyapı ihtiyaçlarına yönelik hazırlıklar tamamlanmalıdır.
• Merkezi ve yerel yönetimler arasında etkin koordinasyon sağlanmalı; üniversiteler ve meslek odaları karar alma ve uygulama süreçlerine dahil edilmelidir.
• Afetlere hazırlık çalışmaları geçici uygulamalar olmaktan çıkarılmalı, sürekliliği olan ulusal ve yerel programlara dönüştürülmelidir.
Bu kapsamda yetkin mühendislik altyapısının ivedi bir şekilde oluşturulup hayata geçirilmesi gerekmektedir.
İnsan hayatı her türlü ekonomik çıkarın üzerindedir. Vatandaşlarımızın can güvenliğini sağlamak, kamusal bir görevin ötesinde vicdani ve ahlaki bir sorumluluktur. İnsan hayatını korumak, insan hakkını gözetmek ve gelecek nesillere güvenli yaşam alanları bırakmak toplumsal sorumluluğumuzun ayrılmaz bir parçasıdır.
Bu sorumluluğun yerine getirilebilmesi, nitelikli mühendislik hizmetlerinin güvence altına alınmasıyla mümkündür. İnşaat mühendislerinin emeğinin karşılığını alabildiği, mesleki yetkinliğinin korunduğu ve mühendislik hizmetlerinin hak ettiği değeri gördüğü bir sistem, güvenli yapılaşmanın temel koşullarındandır.
Bu doğrultuda isteklerimiz:
1. Adil Ücret ve Güvenceli Çalışma Koşulları Sağlanması Bağlamında
İnşaat mühendislerinin bilgi, emek ve sorumluluklarıyla orantılı, insanca yaşamaya yetecek ücretler alması sağlanmalı; güvencesiz, kayıt dışı ve emeği değersizleştiren çalışma koşullarına son verilmelidir.
2. Kamuda Mühendis İstihdamı Arttırılması ve Liyakatın Esas Alınması Bağlamında
Kamu kurumlarında mühendis istihdamı artırılmalı, kamuda çalışan mühendislerin ücret ve özlük hakları iyileştirilmeli; işe alım ve görevde yükselmelerde liyakat temel ilke olmalıdır.
3. Genç Mühendislerin İşsizliğine ve Güvencesiz Çalıştırılma Koşullarına Son Verilmesi Bağlamında
Yeni mezun mühendislerin mesleğe güvenceli koşullarda başlayabilmesi için istihdam olanakları artırılmalı; ücretsiz çalışma, kayıt dışı istihdam ve staj adı altında meslektaş emeğinin sömürülmesi önlenmelidir.
4. Mesleki Yetkinlik ve Uzmanlaşmanın Yasal Güvenceye Kavuşturulması Bağlamında
Mühendislik hizmetlerinde mesleki yetkinlik ve uzmanlaşma esas alınmalı; mühendislerin üstlendikleri hukuki ve cezai sorumluluklarla yetkileri arasında adil bir denge kurulmalıdır.
5. Nitelikli Mühendislik Hizmeti ve Etkin Yapı Denetimin Sağlanması Bağlamında
Proje üretimi, şantiye şefliği ve yapı denetim hizmetleri bilimsel ve teknik esaslara göre yürütülmeli; haksız fiyat rekabetinin önüne geçilmeli, mühendislik hizmetlerinin niteliği korunmalı ve kamusal denetim güçlendirilmelidir.
6. İnşaat mühendisliği mesleğinin uzmanlık alanı, teknik yeterlilikleri ve sorumlulukları korunmalı; mühendislik dışındaki meslek dallarına inşaat mühendisliği alanında yan dal hakkı tanınmamalıdır. İnşaat mühendisliği, kendine özgü akademik altyapı ve mesleki yetkinlik gerektiren bir mühendislik disiplinidir. Bu nedenle mesleğin niteliğinin, uzmanlık sınırlarının ve mesleki sorumlulukların korunması esas alınmalıdır.
7. Afetlere Hazırlık ve Güvenli Yapılaşma Kamusal Politikanın Önceliği Olması Bağlamında
Deprem ve diğer afetlere karşı dirençli kentlerin oluşturulması için mühendislik hizmetleri kamu politikalarının merkezinde yer almalı; bilimsel bilgi, teknik gereklilikler ve kamusal yarar bütün karar ve uygulamalarda esas alınmalıdır.
Yapı üretim sürecinde alınan her kararın doğrudan insan hayatını etkilediği unutulmamalıdır. Bilimsel ve teknik gerekliliklerden uzaklaşılması, denetim sorumluluğunun ihmal edilmesi ve kamu yararının ikinci plana atılması telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle mühendislik hizmetleri, yalnızca teknik yeterlilikle değil, aynı zamanda dürüstlük, hakkaniyet ve sorumluluk bilinciyle yürütülmelidir.
Yeni nesil oda vizyonumuz doğrultusunda; emeğin karşılığını bulduğu, liyakat ve ehliyetin esas alındığı, mesleki hakların korunduğu ve mühendislik sorumluluğunun vicdani değerlerle bütünleştiği bir çalışma hayatını savunuyoruz. Doğruluk, dürüstlük ve ahlak ilkelerinden taviz vermeden mesleki itibarın yükseltilmesini ve mühendislik hizmetlerinin toplum yararına geliştirilmesini temel sorumluluklarımız arasında görüyoruz.
Ne Düzce Depremi'ni, ne 17 Ağustos'u ne de 6 Şubat depremlerini unutacağız.
12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nde vefat eden vatandaşlarımızı saygı ve rahmetle anıyoruz.
Türkiye bir deprem ülkesidir. Depremler kaçınılmazdır; ancak depremlerin afete dönüşmesi önlenebilir. İnsan hayatını ve insan hakkını gözeten, bilimi ve mühendisliği rehber edinen, gelecek nesillere karşı sorumluluğunun bilincinde olan bir anlayışla güvenli kentler inşa etmek mümkündür. Geleceğimiz, aklın, bilimin, vicdanın, ahlakın ve sorumluluk bilincinin rehberliğinde kurulacaktır
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası
İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu